द्रौणि-पार्षतयोर्युद्धम् | The Duel of Aśvatthāmā
Drauṇi) and Dhṛṣṭadyumna (Pārṣata
प्राहिणोत् कृतसंरम्भ: शरान् बर्हिणवासस: । स्वर्णपुड्खानू शिलाधौतान् यमदण्डोपमान् मृथे,माननीय नरेश! केंचुलसे छूटी हुई सर्पिणीके समान उस शक्तिके टुकड़े-टुकड़े करके फिर भीमसेनने कुपित हो युद्धस्थलमें सूतपुत्र कर्णके प्राणोंकी खोज करते हुए-से सानपर चढ़ाकर तेज किये हुए, यमदण्डके समान भयंकर, मयूरपंख एवं स्वर्णपंखसे विभूषित बाणोंको उसके ऊपर चलाना आरम्भ किया
sañjaya uvāca |
prāhiṇot kṛtasaṃrambhaḥ śarān barhiṇavāsasaḥ |
svarṇapuḍkhān śilādhautān yamadaṇḍopamān mṛdhe ||
قال سنجيا: بعزمٍ ضارٍ أطلق سهامًا في ساحة القتال—مزدانة بريش الطاووس، ذات سيقانٍ من ذهب، مسنونة كأنها صُقلت على حجر، ومروِّعة كعصا ياما. وتُبرز هذه الصورة ثِقَل الحرب الأخلاقي: فالغضب والمهارة يحوّلان السلاح إلى أداةٍ للقدر، حيث قد يغدو طلبُ الظفر طلبًا لروحِ الآخر ذاتها.
संजय उवाच
The verse uses the simile of Yama’s rod to stress the moral weight of battlefield action: when anger hardens into resolve, weapons become agents of death, reminding the listener that war magnifies consequences and tests restraint (dharma) amid violence.
Sañjaya describes a warrior, seized by fierce determination, releasing volleys of arrows—peacock-feathered, gold-fitted, and stone-honed—so terrifying they are likened to Yama’s staff, signaling an intense escalation in the combat.