Shloka 3
द्रोणपर्व — अध्याय 128: दुर्योधनस्य परसेनाप्रवेशः
Duryodhana’s Incursion and the Tumult of Battle
द्रोणे युधि पराक्रान्ते नर्दमाने मुहुर्मुहुः । पज्चालेघु च क्षीणेषु वध्यमानेषु पाण्डुषु,जब द्रोणाचार्य युद्धमें पराक्रम प्रकट करके बारंबार गर्जना कर रहे थे, पांचाल वीरोंका विनाश हो रहा था और पाण्डव-सैनिक मारे जा रहे थे, उस समय धर्मराज युधिष्ठिरको कोई भी अपना आश्रय या रक्षक नहीं दिखायी दिया। राजेन्द्र! वे सोचने लगे कि यह कैसे होगा?
sañjaya uvāca | droṇe yudhi parākrānte nardamāne muhur muhuḥ | pāñcāleṣu ca kṣīṇeṣu vadhyamāneṣu pāṇḍuṣu |
قال سنجيا: حين كان درونا يُظهر بأسه في ساحة القتال ويُطلق زئيره مرة بعد مرة، وحين كان أبطال البانشالا يذوون وتُذبح جموع الباندافا، لم يرَ دارماراجا يودهيشتيرا لنفسه ملجأً ولا حامياً. يا خيرَ الملوك، أخذ يفكّر: «كيف يكون هذا؟»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic leadership crisis: even a righteous king like Yudhiṣṭhira can face moments where external supports collapse, forcing inward discernment and strategic reflection rather than panic.
Droṇa is dominating the battlefield, repeatedly roaring as he presses the attack. The Pāñcāla allies are being depleted and the Pāṇḍava forces are being killed, leading Yudhiṣṭhira to feel bereft of protection and to wonder what course is now possible.