Previous Verse
Next Verse

Shloka 323

Droṇa’s Rebuke to Duryodhana after Jayadratha’s Fall (द्रोणेन दुर्योधनं प्रति प्रत्युक्तिः)

त्रिभिस्त्रिभिर्यमौ वीरौ धर्मराजं च सप्तभि: । तब दुर्योधनने पाण्डुपुत्र भीमसेनको दस बाणोंसे, वीर नकुल और सहदेवको तीन-तीन बाणोंसे तथा धर्मराज युधिष्ठिरको सात बाणोंसे घायल कर दिया

tribhis tribhir yamau vīrau dharmarājaṃ ca saptabhiḥ | tataḥ duryodhanena pāṇḍuputro bhīmasenaḥ daśabāṇaiḥ, vīrau nakula-sahadevau tribhis tribhir bāṇaiḥ, tathā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ saptabhir bāṇair viddhaḥ |

قال سنجيا: «ثم إن دُريودَهَن أصاب بهيماسينا ابنَ باندو بعشر سهام؛ وأصاب البطلين التوأمين نكولا وسهاديفا بثلاثة سهام لكلٍّ منهما؛ وأصاب دهرما-راجا يودهيشثيرا بسبعة سهام. وفي زحمة القتال التي لا ترحم، يُظهر هجوم الملك براعةً حربية؛ غير أن المشهد يبرز أيضًا مأساة التوتر الأخلاقي: قرابةٌ تريق دمَ قرابة، في حربٍ يسير فيها الواجب والخراب جنبًا إلى جنب.»

त्रिभिःwith three (arrows)
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormAny, Instrumental, Plural
त्रिभिःwith three (arrows)
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormAny, Instrumental, Plural
यमौthe twins
यमौ:
Karta
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Nominative, Dual
वीरौthe two heroes
वीरौ:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Dual
धर्मराजम्Dharmaraja (Yudhishthira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सप्तभिःwith seven (arrows)
सप्तभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसप्त
FormAny, Instrumental, Plural

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
दुर्योधन (Duryodhana)
भीमसेन (Bhīmasena/Bhīma)
नकुल (Nakula)
सहदेव (Sahadeva)
धर्मराज युधिष्ठिर (Dharma-rāja Yudhiṣṭhira)
बाण (arrows)

Educational Q&A

Even when actions follow warrior-duty (kṣatriya-dharma), the Mahābhārata keeps the ethical cost visible: prowess in battle does not erase the sorrow and moral strain of harming one’s own kin, reminding the listener to distinguish duty from triumphalism.

Sañjaya reports that Duryodhana shoots and wounds key Pāṇḍava leaders—Bhīma with ten arrows, the twins Nakula and Sahadeva with three each, and Yudhiṣṭhira with seven—showing an intense exchange of missile warfare in the Drona Parva battle sequence.