Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

अर्जुनस्य जयद्रथाभिमुखप्रयाणं तथा कर्णेन प्रतिरोधः

Arjuna’s renewed advance toward Jayadratha and Karṇa’s resistance

अमर्षपूर्णस्त्वतिचित्रयो धी शरासनी काज्चनवर्मधारी । सुदर्शन: सात्यकिमापततन्तं न्यवारयद्‌ राजवर: प्रसहा[,उस समय अत्यन्त विचित्र युद्ध करनेवाले, सुवर्ण-कवचधारी धनुर्धर नृपश्रेष्ठ सुदर्शनने अपनी ओर आते हुए सात्यकिको अमर्षमें भरकर बलपूर्वक रोका

amarṣapūrṇas tv aticitrayodhī śarāsanī kāñcanavarmadhārī | sudarśanaḥ sātyakim āpatantaṁ nyavārayad rājavaraḥ prasahya ||

قال سنجيا: وقد امتلأ غيظًا، إن الملك سودرشَنَ—رامي السهام المتدرّع بدرعٍ من ذهب، المشهور بطرائق قتال عجيبة متنوّعة—قد أوقف ساتياكي بقوةٍ وهو يندفع نحوه.

अमर्षपूर्णःfilled with anger/indignation
अमर्षपूर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमर्षपूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अतिचित्रयोधीone who fights very wondrously (a very skillful fighter)
अतिचित्रयोधी:
Karta
TypeNoun
Rootअतिचित्रयोधिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धीःintellect/understanding
धीः:
TypeNoun
Rootधी
FormFeminine, Nominative, Singular
शरासनीwith a bow
शरासनी:
Karana
TypeNoun
Rootशरासन
FormNeuter, Instrumental, Singular
काञ्चनवर्मधारीwearing golden armor
काञ्चनवर्मधारी:
Karta
TypeNoun
Rootकाञ्चनवर्मधारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुदर्शनःSudarśana (proper name)
सुदर्शनः:
Karta
TypeNoun
Rootसुदर्शन
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिम्Sātyaki
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Accusative, Singular
आपततम्rushing/charging (towards)
आपततम्:
TypeVerb
Rootआपतत्
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवारयत्checked/stopped/warded off
न्यवारयत्:
TypeVerb
Rootवारय्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
राजवरःthe best of kings
राजवरः:
Karta
TypeNoun
Rootराजवर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रसहाforcibly/with force
प्रसहा:
TypeIndeclinable
Rootप्रसह

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sudarśana
S
Sātyaki
B
bow (śarāsana)
G
golden armor (kāñcana-varman)

Educational Q&A

The verse highlights how kṣatriya-duty in battle is often executed under the pressure of intense emotions like amarṣa (indignation). It implicitly contrasts disciplined martial duty with the destabilizing force of wrath, showing how ethical tension in war arises when personal passion fuels violent resistance.

Sātyaki charges forward, and the king Sudarśana—described as a remarkable fighter, an archer, and wearing golden armor—blocks and restrains him by force, preventing his advance in that moment of the battle.