Shloka 803
द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः
Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order
Devanagari script
सर्वथाहमनुप्राप्त: सुकृच्छ त्वयि जीवति । इस अनन्त सैन्यसमुद्रमें डूबकर अर्जुन अपने प्राणोंका भी परित्याग कर देगा। युद्धमें उसके मारे जानेपर मेरे-जैसा मनुष्य कैसे जीवित रह सकता है? युयुधान! तुम्हारे जीते-जी मैं सब प्रकारसे बड़े भारी संकटमें पड़ गया हूँ
Translation
«على كل حال، ما دمتَ حيًّا فقد وقعتُ في كربٍ شديد. في هذا البحر اللامتناهي من الجيوش سيغرق أرجونا، وقد يطرح حتى روحه. فإذا قُتل في الحرب، فكيف يحيا رجلٌ مثلي؟ يا يُيُوذانا، وأنت حيٌّ، لقد أُلقيتُ من كل وجهٍ في محنةٍ عظيمة.»
Word by Word
सर्वथाin every way, entirely
सर्वथा:
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा
FormAvyaya
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGender: (common); Case: Nominative; Number: Singular
अनुप्राप्तःhaving reached/come to; having fallen into
अनुप्राप्तः:
TypeVerb
Rootअनु-प्राप्
FormPast passive participle; Gender: Masculine; Case: Nominative; Number: Singular
सुकृच्छम्great distress, severe difficulty
सुकृच्छम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुकृच्छ
FormGender: Neuter; Case: Accusative; Number: Singular
त्वयिin/with regard to you; while you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGender: (common); Case: Locative; Number: Singular
जीवतिlives, is alive
जीवति:
TypeVerb
Rootजीव्
FormTense: Present; Person: 3rd; Number: Singular; Pada: Parasmaipada
Speaker
युधिष्ठिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes