Shloka 2
Droṇa-parva Adhyāya 107: Karṇa–Bhīma Saṃmarda
Arrow-storm Engagement
संजय उवाच ध्वजान् बहुविधाकारान् शृणु तेषां महात्मनाम् | रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्ष निबोध मे,संजयने कहा--राजन्! उन महामनस्वी वीरोंके जो नाना प्रकारकी आकृतिवाले ध्वज फहरा रहे थे, उनका रूप-रंग और नाम मैं बता रहा हूँ, सुनिये
sañjaya uvāca
dhvajān bahuvidhākārān śṛṇu teṣāṃ mahātmanām |
rūpato varṇataś caiva nāmataś ca nibodha me ||
قال سانجيا: «أيها الملك، اسمعْ وأنا أصف لك الرايات المتنوعة التي يحملها أولئك المحاربون العظام النفوس. اعرفْ مني أشكالها وألوانها وأسماءها، لكي تُعرَف العلامات التي يُميَّزون بها في ساحة القتال معرفةً جليّة.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the role of clear signs and identifiers (banners with distinct forms, colors, and names) in the moral and practical order of war: warriors are recognized by their emblems, and narration preserves accountability and memory of deeds.
Sañjaya begins a descriptive catalogue for Dhṛtarāṣṭra, announcing that he will recount the various battle-banners of the great warriors—detailing their appearance, colors, and names.