Shloka 4
भीमसेन–कर्णयुद्धवर्णनम्
Description of the Bhīmasena–Karṇa Engagement
भूरिश्रवा: शल: कर्णो वृषसेनो जयद्रथ: । कृपश्च मद्रराजश्च द्रौणिश्व रथिनां वर:,भूरिश्रवा, शल, कर्ण, वृषसेन, जयद्रथ, कृपाचार्य, मद्रराज शल्य तथा रथियोंमें श्रेष्ठ अश्वत्थामा--ये आठ महारथी व्याप्रचर्मद्वारा आच्छादित तथा सुवर्णमय चन्द्रचिह्रोंसे विभूषित अअश्वोंद्वागा आकाशको पीते हुए-से दसों दिशाओंको सुशोभित कर रहे थे
sañjaya uvāca |
bhūriśravāḥ śalaḥ karṇo vṛṣaseno jayadrathaḥ |
kṛpaś ca madrarājaś ca drauṇiś ca rathināṃ varaḥ ||
قال سنجيا: بُهُورِشْرَفَس، وشَلا، وكَرْنَة، وفْرِشَسِينَا، وجَيَدْرَثَة، وكْرِبَا، وملكُ مَدْرَة (شَلْيَة)، وأَشْوَتْثَامَا ابنُ دْرُونَة—وهو أبرعُ فرسانِ المركبات—هؤلاء هم أبطالُ الصفّ الأول. إن حضورَهم، بما فيه من بهاءٍ حربيّ واستعدادٍ للقتال، يدلّ على تركزِ القوة في جانبِ الكورَفَة، ويُنذرُ بثمنٍ أخلاقيّ جسيمٍ لحربٍ تسوقها الموالاةُ والثأرُ والطموح.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a moral-narrative marker: it highlights how immense martial excellence can be gathered in service of contested aims. In the Mahābhārata’s ethical frame, prowess (śaurya) is not automatically dharma; the same heroic qualities can uphold justice or intensify adharma depending on intention, allegiance, and conduct.
Sañjaya enumerates prominent Kaurava-aligned chariot-warriors in Droṇa Parva, emphasizing the formidable concentration of fighters—Karṇa, his son Vṛṣasena, Jayadratha, Kṛpa, Śalya, Aśvatthāmā, and others—who are poised for major engagements in the ongoing Kurukṣetra war.