Shloka 47

तदनन्तर अर्जुन राजा दुर्योधनके पीछे चलनेवाले सुशर्मा आदिको सेनामें पराजित करके अपने शिविरको चले गये ।। युधिष्ठिरो5पि कौरव्यो भ्रातृभ्यां सहितस्तथा । ययौ स्वशिबिरं राजा निशायां सेनया वृत:,तथा सेनासे घिरे हुए कुरुकुलनन्दन राजा युधिष्ठिर भी दोनों भाई नकुल-सहदेवके साथ रातमें अपने शिविरमें पधारे

tadanantaraṁ arjunaḥ rājā duryodhanake pīche calanevāle suśarmā-ādiko senāmeṁ parājita karke apane śibirako cale gaye || yudhiṣṭhiro 'pi kauravyo bhrātṛbhyāṁ sahitas tathā | yayau svaśibiraṁ rājā niśāyāṁ senayā vṛtaḥ || tathā senā se ghire hue kurukula-nandana rājā yudhiṣṭhira bhī donoṁ bhāī nakula-sahadevake sātha rātameṁ apane śibirmeṁ padhāre ||

قال سنجيا: بعد ذلك عاد الملك أرجونا إلى معسكره، بعدما هزم في القتال سوشارما ومن معه ممن كانوا يتبعون دوريوذانا. وكذلك الملك يودهيشثيرا، أمير آل كورو، إذ مضى ليلًا إلى معسكره مع أخويه ناكولا وسهاديفا، تحيط به قواته من كل جانب.

युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कौरव्यःthe Kuru prince (descendant of Kuru)
कौरव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रातृभ्याम्with (his) two brothers
भ्रातृभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Dual
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ययौwent
ययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
स्वशिबिरम्to his own camp
स्वशिबिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वशिबिर
FormNeuter, Accusative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
निशायाम्at night
निशायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिशा
FormFeminine, Locative, Singular
सेनयाby/with the army
सेनया:
Karana
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Instrumental, Singular
वृतःsurrounded
वृतः:
TypeAdjective
Rootवृत
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
D
Duryodhana
S
Susharma
Y
Yudhiṣṭhira
N
Nakula
S
Sahadeva
K
Kuru dynasty
A
army (senā)
C
camp (śibira)

Educational Q&A

The verse highlights measured conduct in warfare: after fulfilling the immediate martial duty (repelling pursuers and securing safety), the heroes withdraw to camp rather than being driven by vengeance. It reflects restraint, order, and responsibility—key aspects of kṣatriya-dharma.

After the engagement, Arjuna defeats Susharma and other fighters trailing Duryodhana, then returns to his camp. Yudhiṣṭhira, escorted by his forces and accompanied by Nakula and Sahadeva, also reaches his camp during the night.