Shloka 8
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
चारुचित्रं सुवर्माणं दुष्कर्ण कर्णमेव च । एतांश्षान्यांश्व सुबहूनू समीपस्थान् महारथान्,दुःशासन, दुर्विषह, दुःसह, दुर्मद, जय, जयत्सेन, विकर्ण, चित्रसेन, सुदर्शन, चारुचित्र, सुवर्मा, दुष्कर्ण तथा कर्ण--ये तथा और भी बहुत-से आपके जो महारथी पुत्र समीप खड़े थे, उन्हें कुपित देखकर महारथी भीमसेनने समरभूमिमें भीष्मके द्वारा सुरक्षित विशाल कौरवसेनामें प्रवेश किया
sañjaya uvāca |
cārucitraṃ suvarmāṇaṃ duṣkarṇaṃ karṇam eva ca |
etān śānyāṃś ca bahūn samīpasthān mahārathān |
duḥśāsanaṃ durviṣahaṃ duḥsahaṃ durmadaṃ jayaṃ |
jayatsenaṃ vikarṇaṃ citrasenaṃ sudarśanam |
cārucitraṃ suvarmāṇaṃ duṣkarṇaṃ tathā karṇam ||
قال سانجيا: «(لقد رأيتُ) تشاروتشيترا، وسوفارما، ودُشكارنا، وكَرْنا؛ ورأيتُ كثيرًا من عظماء فرسان المركبات قائمين قريبًا—دُهشاسانا، دُرفيشها، دُهسها، دُرمدا، جايا، جاياتسينا، فيكارنا، تشيتراسينا، وسودرشانا. فلما رأى بهيماسينا هؤلاء الأشدّاء—وهم أبناؤك—مصطفّين قريبًا وقد استعر غضبهم، شقَّ طريقه قسرًا إلى داخل الحشد الكاورافي العظيم الذي يحرسه بهشما، ودخل ساحة القتال بعزمٍ ضارٍ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical tension of kṣatriya-dharma: warriors, driven by anger and loyalty to their side, press into battle formations even when protected by the greatest elders (Bhīṣma). It highlights how wrath and resolve can intensify conflict, and how individual valor operates within larger, fate-laden armies.
Sañjaya lists several Kaurava mahārathas standing near the front. Observing these warriors—especially the Kaurava brothers—angered and ready, Bhīma, as a leading Pāṇḍava fighter, charges into the large Kaurava force that is being guarded by Bhīṣma, signaling an escalation in close combat.