Shloka 28
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
यदि यामि विना भीम किं मां क्षत्र॑ वदिष्यति । एकायनगते भीमे मयि चावस्थिते युधि,“भीम एकमात्र युद्धके पथपर गये हैं और मैं भी युद्धस्थलमें उपस्थित हूँ। ऐसी दशामें यदि भीमसेनके बिना ही लौट जाऊँ तो क्षत्रियसमाज मुझे क्या कहेगा?
yadi yāmi vinā bhīma kiṁ māṁ kṣatra vadīṣyati | ekāyanagate bhīme mayi cāvāsthite yudhi ||
قال سنجيا: «إن عدتُ من دون بهيما، فماذا سيقول عني مجتمع المحاربين من الكشاتريا؟ وقد مضى بهيما وحده في طريق القتال، وأنا أيضًا قائم في ساحة الحرب—فكيف أرجع من غيره؟»
संजय उवाच
Educational Q&A
A kṣatriya is bound by honor and duty to stand firm in battle and not abandon a comrade; fear of blame here reflects the ethical pressure of warrior-dharma and accountability to one’s community.
Sañjaya voices a resolve not to withdraw from the battlefield without Bhīma, emphasizing that Bhīma has advanced alone on the battle-path while he himself remains present in the fight.