Shloka 20

आत्मदोष-उपदेशः तथा भीम-धृष्टद्युम्नयोः संयोगः

Self-Causation Counsel and the Bhīma–Dhṛṣṭadyumna Convergence

Devanagari script

वाहानामुत्तमाड़ानां कार्मुकाणां च भारत । गदानां परिघाणां च हस्तानां चोरुभि: सह,भारत! भीष्म और भीमके उस संग्राममें मरे हुए वाहनों, कटे हुए मस्तकों, धनुषों, गदाओं, परिघों, हाथों, जाँघों, पैरों, आभूषणों तथा बाजूबन्द आदिके ढेर-के-ढेर दिखायी दे रहे थे

Transliteration

vāhānām uttamāṅgānāṁ kārmukāṇāṁ ca bhārata | gadānāṁ parighāṇāṁ ca hastānāṁ corubhiḥ saha ||

Translation

قال سنجيا: يا بهاراتا، في ذلك الاصطدام العنيف بين بهيشما وبهِيما، شوهدت أكوامٌ فوق أكوام من القتلى—مطايا صريعة، ورؤوس مقطوعة، وأقواس، وهراوات، وهراوات حديدية، وأيدٍ ملقاة مع الأفخاذ—دلائل كئيبة على دمار الحرب الذي لا يلين، وعلى الثمن الأخلاقي الثقيل الذي يحمله كل من يقاتل.

Word by Word

वाहानाम्of the vehicles/mounts

उत्तमानाम्of the best/excellent

आड्यानाम्of the rich/abundant

कार्मुकाणाम्of bows

चand

भारतO Bharata

गदानाम्of maces

परिघाणाम्of iron clubs/bars (parighas)

चand

हस्तानाम्of hands

चand

ऊरुभिःwith thighs

सहtogether with

भारतO Bharata

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Bhārata (Dhṛtarāṣṭra)

Bhīṣma

Bhīma

vāhana (mounts/vehicles)

uttamāṅga (heads)

kārmuka (bows)

gadā (maces)

parigha (iron clubs)

hasta (hands)

ūru (thighs)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes