Shloka 75
Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
द्रोणो विकर्णो5थ जयद्रथश्न भूरिश्रवा: कृतवर्मा कृपश्च । श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्न राजा विन्दानुविन्दौ च सुदक्षिणश्व,तब द्रोण, विकर्ण, जयद्रथ, भूरिश्रवा, कृतवर्मा, कृपाचार्य, श्रुतायु, राजा अम्बष्ठपति, विन्द, अनुविन्द, सुदक्षिण, पूर्वीय नरेशगण, सौवीरदेशीय क्षत्रियगण, वसाति, क्षुद्रक और मालवगण--ये सभी शानानुनन्दन भीष्मकी आज्ञाके अनुसार चलते हुए तुरंत ही किरीटधारी अर्जुनका सामना करनेके लिये निकट चले आये
sañjaya uvāca |
droṇo vikarṇo ’tha jayadrathaś ca bhūriśravāḥ kṛtavarmā kṛpaś ca |
śrutāyur ambaṣṭhapatiś ca rājā vindānuvindau ca sudakṣiṇaś ca ||
قال سانجيا: دْرونا، وفيكارنا، وجايادراثا، وبھوريشرافا، وكريتافَرما، وكريبا؛ وشروتايو، ملك الأمبَشْتَة، وكذلك فيندا وأنوفيندا مع سودكشِنا—هؤلاء المحاربون، طاعةً لأمر بهيشما، تقدموا سريعًا لملاقاة أرجونا حامل التاج. ويُبرز المقطع انضباط سلسلة القيادة في الحرب: فالبأس الفردي يُخضع لأمر القائد العام، وثقل اللحظة الأخلاقي قائمٌ على كيفية توجيه القادة للقوة وكيف يختار المحاربون الطاعة.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical structure of warfare in the epic: warriors act within a hierarchy, moving under Bhīṣma’s command. It invites reflection on responsibility—leaders bear moral weight for orders given, and fighters for the choice to follow them in a cause they deem righteous.
Sañjaya enumerates key Kaurava-aligned champions who, following Bhīṣma’s directive, rapidly advance to engage Arjuna (identified by his diadem). It is a mobilization scene that sets up a focused confrontation around Arjuna on the battlefield.