Shloka 2
भीमसेनस्य प्रतिघातः—भगदत्तगजप्रहारः—घटोत्कचमायायुद्धम्
Bhīma’s Counteroffensive, Bhagadatta’s Elephant Assault, and Ghaṭotkaca’s Māyā Engagement
Devanagari script
गारुडं च महाव्यूहं चक्रे शान्तनवस्तदा । पुत्राणां ते जयाकाड्क्षी भीष्म: कुरुपितामह:,उस समय कुरुकुलके पितामह शान्तनुकुमार भीष्मने आपके पुत्रोंको विजय दिलानेकी इच्छासे महान् गरुड़व्यूहकी रचना की
Transliteration
sañjaya uvāca | gāruḍaṃ ca mahāvyūhaṃ cakre śāntanavas tadā | putrāṇāṃ te jayākāṅkṣī bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥ ||
Translation
قال سنجيا: عندئذٍ أقام بهيشما، ابن شانتانو—جدَّ الكورو—الصفَّ القتالي العظيم المعروف بتشكيل «غارودا»، راغبًا في الظفر لأبنائك.
Word by Word
गारुडम्Garuda-like
गारुडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगारुड (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महाव्यूहम्great battle-formation
महाव्यूहम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाव्यूह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
चक्रेmade / arranged
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
शान्तनवःthe son of Shantanu (Bhishma)
शान्तनवः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्तनव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen / at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
पुत्राणाम्of (your) sons
पुत्राणाम्:
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
तेyour
ते:
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive, Singular
जयाकाङ्क्षीdesiring victory
जयाकाङ्क्षी:
TypeAdjective
Rootजयाकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुपितामहःthe grandsire of the Kurus
कुरुपितामहः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुपितामह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhīṣmaŚ
ŚāntanuK
KurusD
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'your sons')K
Kauravas (implied by 'your sons')G
Garuḍa-vyūha (battle formation)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes