Shloka 16
भीमसेनस्य प्रतिघातः—भगदत्तगजप्रहारः—घटोत्कचमायायुद्धम्
Bhīma’s Counteroffensive, Bhagadatta’s Elephant Assault, and Ghaṭotkaca’s Māyā Engagement
ततस्तु सात्यकी राजन द्रौपद्या: पजच चात्मजा: । अभिमन्युस्तत: शूर इरावांश्व॒ ततः परम्,राजन! तदनन्तर सात्यकि और द्रौपदीके पाँचों पुत्र खड़े हुए। इनके बाद शूरवीर अभिमन्यु और अभिमन्युके बाद इरावान् थे
tatastu sātyakī rājan draupadyāḥ pañca cātmajāḥ | abhimanyus tataḥ śūra irāvāṁś ca tataḥ param ||
قال سنجيا: «ثم، أيها الملك، وقف ساتياكي، وكذلك أبناء دروبدي الخمسة. وبعدهم جاء أبهيمنيو البطل؛ وبعد أبهيمنيو كان إيرافان.» ويواصل البيت تعداد المحاربين على نسقٍ منظّم، مُبرزًا الاستعداد المنضبط وثِقَل رابطة القرابة وواجب الدharma، فيما تتشكّل صفوف القتال.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined order and readiness in a dharmic conflict: warriors are presented by lineage and alliance, reminding the listener that in war, duty (kṣatriya-dharma) is carried by families and communities, not isolated individuals.
Sañjaya continues enumerating the Pāṇḍava-side warriors as they take their positions: first Sātyaki, then Draupadī’s five sons, followed by the hero Abhimanyu, and then Irāvān.