Shloka 37
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
नीलात् परतरं श्रैतं श्वेताद्धैरण्यकं परम् | वर्षमैरावतं राजन् नानाजनपदावृतम्,नील पर्वतसे उत्तर श्वेतवर्ष और श्वेतवर्षसे उत्तर हिरण्यकवर्ष है। तत्पश्चात् शृंगवान् पर्ववसे आगे ऐरावत नामक वर्ष है। राजन! वह अनेकानेक जनपदोंसे भरा हुआ है
nīlāt parataraṃ śvaitaṃ śvetād dhairaṇyakaṃ param | varṣam airāvataṃ rājan nānājanapadāvṛtam ||
قال سنجيا: «وراء نِيلا تقع شْوَيْتا؛ ووراء شْوِتا تمتدّ البلاد المسماة هَيْرانيَكَة. ثم، أيها الملك، تأتي أرض تُدعى أَيْراوَتَة، تغشاها أقاليم ومستوطنات كثيرة متنوّعة.» وفي هذا السرد الكوسموغرافي يرسم سنجيا عوالم الشمال متتابعة، مؤكدًا اتساع العالم على نظام، وتعدّد الشعوب في ربوعه.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse conveys an ordered vision of the world: regions are described in sequence, and the king is reminded that the earth is vast and populated by diverse communities (janapadas). It implicitly supports the idea that righteous rule must account for the breadth and variety of peoples under a sovereign’s moral horizon.
Sañjaya is describing successive northern regions (varṣas) beyond one another—Śvaita beyond Nīla, Hairaṇyaka beyond Śveta, and then Airāvata—characterizing Airāvata as filled with many provinces and settlements.