Shloka 11
Kurukṣetra-sainyadarśana and Arjuna-viṣāda (धर्मक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः — अर्जुनविषाद)
Devanagari script
त्वं ब्रह्मविद्या विद्यानां महानिद्रा च देहिनाम् । स्कन्दमातर्भगवति दुर्गे कान्तारवासिनि,तुम समस्त विद्याओंमें ब्रह्मविद्या और देहधारियों-की महानिद्रा हो। भगवति! तुम कार्तिकेयकी माता हो, दुर्गम स्थानोंमें वास करनेवाली दुर्गा हो
Transliteration
arjuna uvāca | tvaṃ brahmavidyā vidyānāṃ mahānidrā ca dehinām | skandamātar bhagavati durge kāntāravāsini ||
Translation
قال أرجونا: «أنتِ بين العلوم كلها علمُ براهما الأسمى (براهما-ڤيديا)، وأنتِ أيضًا النومُ العظيم الذي يغشى ذوي الأجساد. يا بهاغافتي، يا أمَّ سكَندَه، يا دورغا الساكنة في القفار والمواضع الوعرة—كوني حاضرةً واحمينا.»
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formcommon, prathama, ekavacana
ब्रह्मविद्याknowledge of Brahman (highest wisdom)
ब्रह्मविद्या:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मविद्या
Formstrilinga, prathama, ekavacana
विद्यानाम्of (all) knowledges
विद्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविद्या
Formstrilinga, shashthi, bahuvacana
महानिद्राgreat sleep
महानिद्रा:
Karma
TypeNoun
Rootमहानिद्रा
Formstrilinga, prathama, ekavacana
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेहिन्
Formpullinga, shashthi, bahuvacana
स्कन्दमातःO mother of Skanda
स्कन्दमातः:
TypeNoun
Rootस्कन्दमातृ
Formstrilinga, sambodhana, ekavacana
भगवतिO blessed/lordly goddess
भगवति:
TypeAdjective
Rootभगवत्
Formstrilinga, sambodhana, ekavacana
दुर्गेO Durga
दुर्गे:
TypeNoun
Rootदुर्गा
Formstrilinga, sambodhana, ekavacana
कान्तारवासिनिO dweller in the wilderness/forest
कान्तारवासिनि:
TypeAdjective
Rootकान्तारवासिन्
Formstrilinga, sambodhana, ekavacana
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaD
DurgāS
Skanda (Kārttikeya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes