Shloka 16

अनीकव्यूहप्रतिव्यूहः

Counter-deployment of Divisions and the Opening Tumult

Devanagari script

एतान्यनीकानि महानुभावं गूहन्ति मेघा इव रश्मिमन्तम्‌ । एतानि हत्वा पुरुषप्रवीर काड्क्षस्व युद्ध भरतर्षभेण,जैसे बादल अंशुमाली सूर्यको ढक लेते हैं, उसी प्रकार ये सारी सेनाएँ इन महानुभाव भीष्मको आच्छादित किये हुए हैं। नरवीर अर्जुन! तुम पहले इन सेनाओंको मारकर भरतकुलभूषण भीष्मजीके साथ युद्धकी अभिलाषा करो

Transliteration

etāny anīkāni mahānubhāvaṁ gūhanti meghā iva raśmimantam | etāni hatvā puruṣapravīra kāṅkṣasva yuddhaṁ bharatarṣabheṇa ||

Translation

قال فايوديفا: «هذه الصفوف القتالية تُخفي بهيشما عظيمَ النفس، كما تحجب السحبُ الشمسَ المتألقة. يا أرجونا، يا أسبقَ الرجال: اضرب أولًا القوى المحيطة به؛ ثم اطلب القتالَ المباشر الذي تشتهيه مع بهيشما، ثورِ آلِ بهاراتا».

Word by Word

• {'etāni': 'these', 'anīkāni': 'armies

• divisions of troops', 'mahānubhāvam': 'the great-souled one

• a person of mighty stature (here, Bhīṣma)', 'gūhanti': 'hide

• cover', 'meghāḥ': 'clouds', 'iva': 'like

• as', 'raśmimantam': 'radiant

• possessing rays (the sun)', 'hatvā': 'having slain

• having struck down', 'puruṣa-pravīra': 'foremost hero among men', 'kāṅkṣasva': 'desire

• aspire to', 'yuddham': 'battle

• combat', 'bharatarṣabheṇa': 'with the bull of the Bharatas (Bhīṣma)'}

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyu (Vāyudeva)
• Arjuna
• Bhīṣma
• Bharatas (Bharata lineage)
• Sun (raśmimān/āditya implied)
• Clouds (meghāḥ)
• Armies/battle-formations (anīkāni)