Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana

Measurements and Description of Śākadvīpa

कुरुनन्दन! भरतश्रेष्ठ)! वहाँ लोकविख्यात वामन, ऐरावत, सुप्रतीक और अंजन--ये चार दिग्गज रहते हैं ।। सुप्रतीकस्तथा राजन्‌ प्रभिन्नकरटामुख: । तस्याहं परिमाणं तु न संख्यातुमिहोत्सहे

kurunandana bharataśreṣṭha tatra lokavikhyātā vāmana airāvata supratīka añjana iti catvāro diggajāḥ tiṣṭhanti || supratīkastathā rājan prabhinnakaraṭāmukhaḥ | tasyāhaṃ parimāṇaṃ tu na saṅkhyātum ihotsahe ||

قال سنجيا: «يا بهجةَ الكورو، يا خيرَ آلِ بهارتا! في تلك الجهة تقيم أربعةُ فيلةٍ حارسةٍ مشهورة في العالم—فامَنا، وإيرافَتا، وسوبرَتيكا، وأَنْجَنا. وأما سوبرَتيكا، أيها الملك، فله وجهٌ تسيلُ صدغاه في هيجان الرُّت؛ ولا أجرؤ هنا على إحصاء عِظَمِ مقداره.»

सुप्रतीकःSupratīka (name of a diggaja)
सुप्रतीकः:
Karta
TypeNoun
Rootसुप्रतीक
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रभिन्नbursting forth/oozing (with rut)
प्रभिन्न:
TypeAdjective
Rootप्रभिन्न
FormMasculine, Nominative, Singular
करटwith (his) temples (of an elephant)
करट:
Karana
TypeNoun
Rootकरट
FormMasculine, Instrumental, Plural
आमुखःfaced/with a face
आमुखः:
TypeAdjective
Rootआमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of that (one)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
परिमाणम्measure/extent
परिमाणम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरिमाण
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
not
:
TypeIndeclinable
Root
संख्यातुम्to count/enumerate
संख्यातुम्:
TypeVerb
Rootसंख्या (धातु: ख्या/ख्या॒)
FormInfinitive (Tumun)
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
उत्सहेI am able/dare; I undertake
उत्सहे:
TypeVerb
Rootउत्सह्
FormPresent, Indicative, First, Singular, Atmanepada

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by vocatives kurunandana, rājan)
V
Vāmana (diggaja)
A
Airāvata (diggaja)
S
Supratīka (diggaja)
A
Añjana (diggaja)
D
Diggajas (directional guardian elephants)