Shloka 107
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
(अर्जुनस्य वच: श्रुत्वा भीष्मस्य वधसंयुतम् । जद्वषुहष्टरोमाण: सकृष्णा: पाण्डवास्तदा ।।) अर्जुनका भीष्मके वधसे सम्बन्ध रखनेवाला यह वचन सुनकर श्रीकृष्णसहित समस्त पाण्डव बड़े प्रसन्न हुए। उस समय हर्षातिरेकके कारण उनके शरीरोंमें रोमांच हो आया। इत्येवं निश्चयं कृत्वा पाण्डवा: सहमाधवा: । अनुमान्य महात्मानं प्रययुर्ष्टमानसा: । शयनानि यथास्वानि भेजिरे पुरुषर्षभा:,ऐसा निश्चय करके श्रीकृष्णसहित पाण्डव मन-ही-मन अत्यन्त संतुष्ट हो महात्मा भीष्मसे विदा लेकर चले गये और उन पुरुषशिरोमणियोंने अपनी-अपनी शय्याओंका आश्रय लिया इति श्रीमहाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि नवमदिवसावहारोत्तरमन्त्रे सप्ताधिकशततमो< ध्याय: इस प्रकार श्रीमह्ा भारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत भीष्मवधपर्वमें नवें दिनके युद्धके समाप्त होनेके पश्चात् परस्पर गुप्तमन्त्रणाविषयक एक सौ सातवाँ अध्याय पूरा हुआ
arjunasya vacaḥ śrutvā bhīṣmasya vadha-saṁyutam | hṛṣṭa-romāṇaḥ sa-kṛṣṇāḥ pāṇḍavās tadā || ityevaṁ niścayaṁ kṛtvā pāṇḍavāḥ saha-mādhavāḥ | anumānya mahātmānaṁ prayayuṣ ṭa-mānasāḥ || śayanāni yathāsvāni bhejire puruṣarṣabhāḥ ||
فلما سمع الباندافا، ومعهم كريشنا، كلام أرجونا—الكلام المتصل بالعزم على إسقاط بهيشما—امتلأوا فرحًا عظيمًا. وغلبتهم النشوة حتى اقشعرت أبدانهم. وإذ ثبتوا على هذا القرار، انصرف الباندافا مع ماذافا وقد اطمأنت نفوسهم، فاستأذنوا بهيشما العظيم النفس وودّعوه ثم مضوا؛ ثم آوى أولئك الأخيار من الرجال كلٌّ إلى مضجعه.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical complexity of righteous war: one may be compelled to oppose and even bring down a revered elder like Bhīṣma, yet must do so with deliberation, resolve, and continued respect—balancing strategic necessity with dharmic restraint.
After hearing Arjuna’s statement concerning the means of overcoming Bhīṣma, the Pāṇḍavas (with Kṛṣṇa) feel renewed confidence and joy, finalize their decision, respectfully take leave of Bhīṣma, and return to their quarters to rest.