Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्
Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma
वार्ष्णेय भुजवेगेन प्रणुन्ना सा महाहवे । अभिदुद्राव वेगेन कालरात्रियथा नरम्
sañjaya uvāca | vārṣṇeya bhujavegena praṇunnā sā mahāhave | abhidudrāva vegena kālarātriyathā naram ||
قال سانجيا: في ذلك القتال العظيم، اندفع الرمح (شاكتي) الذي أطلقه الفارشنِيُّ بقوة ذراعيه نحو بيشما بسرعة هائلة—كأنّ كالرَاتري (Kālarātri) نفسها تهجم على إنسان.
संजय उवाच
The verse highlights how, in war, human strength can unleash near-inevitable destruction; the comparison to Kālarātri frames violence as a force that overwhelms individual agency, reminding the listener of mortality and the grave ethical weight of martial action.
Sanjaya describes a spear-weapon (śakti) hurled by Sātyaki (called Vārṣṇeya). Propelled by his arm’s force, it speeds toward Bhīṣma in the thick of battle, likened to Kālarātri rushing upon a man.