Shloka 39
भीष्मवधोपाय-प्रश्नः (Inquiry into the means to overcome Bhīṣma) | Chapter 103
उस समय उन पराक्रमी द्रौपदीपुत्रोंद्वारा वह श्रेष्ठ राक्षस उसी प्रकार पीड़ित होने लगा, जैसे भयानक प्रलयकाल आनेपर चन्द्रमा पाँच ग्रहोंद्वारा पीड़ित होते हैं ।। प्रतिविन्ध्यस्ततो रक्षो बिभेद निशितै: शरै: । सर्वपारशवैस्तूर्णैरकुण्ठाग्रैर्महाबल:,तत्पश्चात् महाबली प्रतिविन्ध्यने पूर्णतः लोहेके बने हुए अप्रतिहत धारवाले शीघ्रगामी तीखे बाणोंद्वारा उस राक्षसको विदीर्ण कर डाला
saṃjaya uvāca | tatra teṣāṃ parākrāntaiḥ draupadīputrair mahābalaiḥ sa śreṣṭho rākṣasaḥ pīḍito babhūva, yathā pralayakāle bhayānake candramāḥ pañcagrahaiḥ pīḍyate || prativindhyas tato rakṣo bibheda niśitaiḥ śaraiḥ | sarvapārśvataiḥ tūrṇair akuṇṭhāgrair mahābalaḥ ||
قال سنجيا: عندئذٍ أخذ ذلك الرَّاكشَسَةُ الأوحد يُضايَق ويُقاسِي على أيدي أبناء دروبدي الأقوياء—كالقمر حين يقترب زمنُ الفناء الكونيّ المهيب، فتقهره خمسةُ «غْرَهَا». ثم إنَّ براتيفيندْهيا، وهو عظيمُ القوة، مزّق الرَّاكشَسَةَ سريعًا بسهامٍ حادّةٍ أتته من كل جانب—صلبةٍ كالحديد، غير كليلةِ الرؤوس، لا تُقاوَمُ شدّتُها.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how coordinated valor and steadfast martial discipline can subdue even a fearsome adversary; it also uses cosmic imagery to convey the overwhelming pressure of righteous warriors acting together in their kṣatriya duty.
Sañjaya describes an unnamed rākṣasa being severely afflicted by Draupadī’s sons; then Prativindhya, with swift and sharp arrows from all sides, pierces and rends the rākṣasa.