Shloka 40
भीष्मरक्षण-प्रकरणम् / The Protective Screen around Bhīṣma and the Śalya–Yudhiṣṭhira Clash
Devanagari script
एवं मां भरतश्रेष्ठ गाड़ेय: प्राह शास्त्रवित् । तत्र सर्वात्मना मन्ये गाड्नेयस्यैव पालनम्,“भरतश्रेष्ठ दुःशासन! शास्त्रोंके ज्ञाता गंगानन्दन भीष्मने इस प्रकार मुझसे कहा है। अतः युद्धभूमिमें सब प्रकारसे भीष्मकी रक्षाको ही मैं अपना मुख्य कर्तव्य मानता हूँ
Translation
قال سنجيا: «يا أكرمَ آلِ بهاراتا، هكذا خاطبني غانغيَـا، العارفُ بالشاسترا. لذلك أرى أن واجبي الأسمى في ساحة الحرب هو أن أحمي غانغيَـا (بهِيشما) حمايةً تامّة بكل ما أملك».
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formcommon, accusative, singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
Formmasculine, vocative, singular
गाङ्गेयःGāṅgeya (Bhīṣma)
गाङ्गेयः:
Karta
TypeNoun
Rootगाङ्गेय
Formmasculine, nominative, singular
प्राहsaid
प्राह:
TypeVerb
Rootप्र-आह् (अह्/आह्)
Formperfect, 3rd, singular
शास्त्रवित्knower of the scriptures
शास्त्रवित्:
TypeNoun
Rootशास्त्र-वित्
Formmasculine, nominative, singular
तत्रthere/therein (in that matter)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
सर्वात्मनाwith all one's being; wholly
सर्वात्मना:
TypeIndeclinable
Rootसर्व-आत्मन्
मन्येI think/consider
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formpresent, 1st, singular
गाङ्गेयस्यof Gāṅgeya (Bhīṣma)
गाङ्गेयस्य:
TypeNoun
Rootगाङ्गेय
Formmasculine, genitive, singular
एवindeed; alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पालनम्protection; guarding
पालनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपालन
Formneuter, accusative, singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes