Shloka 41
Brahmā’s Instruction on Brahmacarya, Vānaprastha, and the Aliṅga Path
Ethics of Non-attachment
Devanagari script
परं नोद्वेजयेत् काचिन्न च कस्यचिद॒द्विजेत् । विश्वास्य: सर्वभूतानामग्रयो मोक्षविदुच्यते,किसी दूसरे प्राणीको उद्वेगमें न डाले और स्वयं भी किसीसे उद्विग्न न हो। जो सब प्राणियोंका विश्वासपात्र बन जाता है, वह सबसे श्रेष्ठ और मोक्ष-धर्मका ज्ञाता कहलाता है
Translation
لا ينبغي أن يُقلِق المرءُ أيَّ كائنٍ آخر، ولا ينبغي له أن يضطرب من أحد. ومن صار موضعَ ثقةِ جميع الكائنات عُدَّ الأسمى، وقيل إنه عارفٌ بدارما الخلاص (موكشا).
Word by Word
परम्excessively; greatly
परम्:
TypeIndeclinable
Rootपर
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उद्वेजयेत्should agitate/disturb
उद्वेजयेत्:
TypeVerb
Rootउद्+विज्
FormVidhi-linga, optative, 3, singular, Parasmaipada
काचित्someone (any person)
काचित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
Formfeminine, nominative, singular
नnor; not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कस्यचित्of anyone
कस्यचित्:
TypePronoun
Rootकिम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
द्विजेत्should be afraid/tremble
द्विजेत्:
TypeVerb
Rootद्विज्
FormVidhi-linga, optative, 3, singular, Parasmaipada
विश्वास्यःtrustworthy; one who is to be trusted
विश्वास्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootविश्वास्य
Formmasculine, nominative, singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वभूत
Formneuter, genitive, plural
अग्र्यःforemost; best
अग्र्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअग्र्य
Formmasculine, nominative, singular
मोक्षविद्knower of liberation (moksha)
मोक्षविद्:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्षविद्
Formmasculine, nominative, singular
उच्यतेis said/called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormLat, present, 3, singular, Atmanepada, passive
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes