Shloka 20
नारदेन धृतराष्ट्रगतिवर्णनम् | Nārada’s Account of Dhṛtarāṣṭra’s Future Course
सर्वगश्नैव राजेन्द्र सर्व व्याप्प चराचरम् | दृश्यते देवदेवै: स सिद्धेर्निर्मुक्तकल्मषै:,राजेन्द्र! धर्मकी सर्वत्र गति है तथा वह सम्पूर्ण चराचर जगत्को व्याप्त करके स्थित है। जिनके समस्त पाप धुल गये हैं, वे सिद्ध पुरुष तथा देवताओंके देवता ही धर्मका साक्षात्कार करते हैं
Vaiśampāyana uvāca |
Sarvagā hy eva rājendra sarvaṁ vyāpya carācaram |
Dṛśyate devadevaiḥ sa siddhair nirmuktakalmaṣaiḥ ||
قال فايشَمبايانا: «أيها الملك، إنّ الدَّرما تتحرّك حقًّا في كل مكان؛ فهي، إذ تَسري في الكون كلّه—المتحرّك والساكن—تقوم حاضرةً في جميع الأشياء. غير أنّ إدراكها على الحقيقة لا يكون إلا لِـ“آلهةِ الآلهة” وللكائنات المُكتمِلة (السِّدّه) الذين غُسلت شوائبهم كلّها؛ فمَن تحرّر من الخطيئة وحده يَبلُغ شهود مسار الدَّرما الشامل لكل شيء.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is not merely a social rule but an all-pervading moral-cosmic principle; its true nature is directly apprehended only by those who are spiritually purified—free from the stains of wrongdoing and inner impurity.
Vaiśampāyana addresses the king (Janamejaya) and explains the pervasive presence of Dharma throughout all existence, emphasizing that only exalted divine beings and purified siddhas can fully perceive it.