Previous Verse
Next Verse

Shloka 137

Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्

वृषादर्भिप्रयुक्तैषा निहता मे तपोधना: । दुष्टा हिंस्थादियं पापा युष्मान्‌ प्रत्यग्निसम्भवा

vṛṣādarbhiprayuktaiṣā nihatā me tapodhanāḥ | duṣṭā hiṃsthād iyaṃ pāpā yuṣmān pratyagnisambhavā ||

قال شوناḥسخا: «إن هذه المرأة الخبيثة، المولودة من النار، قد قتلت ثروة نسكي—أي ما كسبته من المزايا والفضائل بشقّ الأنفس—بواسطة ثورٍ وعشب الدَّربها استُعملا ضدي. إنها قاسية آثمة؛ قد آذتني، وشرُّها موجَّهٌ إليكم أنتم أيضًا».

वृषादर्भि-प्रयुक्ताimpelled/urged by Vṛṣādarbhi
वृषादर्भि-प्रयुक्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootवृषादर्भि + प्रयुक्त (√युज्)
FormFeminine, Nominative, Singular
एषाthis (woman)
एषा:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
निहताwas slain/killed
निहता:
Karta
TypeVerb
Rootनिहत (√हन्)
FormFeminine, Nominative, Singular
मेof me / my
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
तपोधनाःascetics rich in austerity (my sages)
तपोधनाः:
Karta
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Nominative, Plural
दुष्टाwicked
दुष्टा:
Karta
TypeAdjective
Rootदुष्ट
FormFeminine, Nominative, Singular
हिंसिताhaving harmed / injuring
हिंसिता:
Karta
TypeAdjective
Rootहिंसित (√हिंस्)
FormFeminine, Nominative, Singular
इयंthis (woman)
इयं:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
पापाsinful, vile
पापा:
Karta
TypeAdjective
Rootपाप
FormFeminine, Nominative, Singular
युष्मान्you (all)
युष्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Plural
प्रतिtowards, against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अग्नि-सम्भवाfire-born (one), born from Agni
अग्नि-सम्भवा:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि + सम्भव
FormFeminine, Nominative, Singular

शुन:सख उवाच

शुन:सख (Śunaḥsakha)
अग्निसम्भवा (a fire-born woman)
वृष (bull)
दर्भ (darbha/kuśa grass)

Educational Q&A

The verse underscores the ethical gravity of harming ascetic merit (tapas) through malicious or ritualized means: spiritual wealth is portrayed as precious, and its destruction is condemned as wickedness (duṣṭatā, pāpatā), inviting moral accountability.

Śunaḥsakha laments that a fire-born woman has ruined his accumulated tapas, allegedly using a bull and darbha grass as instruments. He denounces her as sinful and warns that her hostility is directed toward the listeners as well.