Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

मातङ्ग–शक्रसंवादः

Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities

विनयाचारहीनाश्न अशिवाश्षन नराधमा: । ते भवन्ति शिवा विप्र ये वै गड़ामुपाश्रिता:,विप्रवर! विनय और सदाचारसे हीन अमड्रलकारी नीच मनुष्य भी गड़ाजीकी शरणमें जानेपर कल्याणस्वरूप हो जाते हैं

vinayācārahīnāś ca aśivāś ca narādhamāḥ | te bhavanti śivā vipra ye vai gadām upāśritāḥ || vipravara | vinaya-śīla-sadācāra-vihīnā api amaṅgalakārī nīcā manuṣyāḥ gadāyāḥ śaraṇaṁ gatvā kalyāṇasvarūpā bhavanti ||

قال السِّدها: «يا برهمن، حتى أحطّ الناس—مَن خلا من التواضع وحُسن السلوك، ومَن مال إلى السُّبل المشؤومة—يصبح ذا يُمنٍ وجالبًا للخير إذا لجأ إلى Gaḍā. يا خير البرهمة، إن التواضع والاستقامة هما الوسيلة الحقّة للتهذيب؛ ومع ذلك فإن من يفتقدهما قد يُحوَّل إلى الخير إذا التمس حمايةَ سندٍ قويم.»

विनयाचारहीनाःdevoid of humility and good conduct
विनयाचारहीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविनयाचारहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
अशिवाःinauspicious, harmful
अशिवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशिव
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
नराधमाःthe lowest of men
नराधमाः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधम
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
भवन्तिbecome
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
शिवाःauspicious, beneficial
शिवाः:
TypeAdjective
Rootशिव
FormMasculine, Nominative, Plural
विप्रO brahmin
विप्र:
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Vocative, Singular
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
गदाम्the mace (Gadā)
गदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Accusative, Singular
उपाश्रिताःhaving taken refuge in, resorted to
उपाश्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootउप-आ-श्रि
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
विप्रवरO best of brahmins
विप्रवर:
TypeNoun
Rootविप्रवर
FormMasculine, Vocative, Singular

सिद्ध उवाच

S
Siddha (speaker)
V
Vipra/Vipravara (addressed brāhmaṇa)
G
Gadā (mace; object/power of refuge)

Educational Q&A

Humility (vinaya) and good conduct (ācāra) are central to becoming ‘śiva’—auspicious and beneficial. Yet the verse also stresses the transformative power of taking refuge in a righteous support (here, ‘Gadā’), by which even morally fallen people can turn toward welfare.

A Siddha addresses a brāhmaṇa, making an ethical observation: people who are otherwise undisciplined and inauspicious can become auspicious if they seek refuge in ‘Gadā’. The statement functions as moral instruction within the Anuśāsana Parva’s broader didactic setting.