Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

ऋचीकतनयश्चोग्रो जमदग्नि: प्रतापवान्‌ | धनेश्वरस्य गुरव: सप्तैते उत्तराश्रिता:,अत्रि, भगवान्‌ वसिष्ठ, महर्षि कश्यप, गौतम, भरद्वाज, कुशिकवंशी विश्वामित्र और ऋचीकनन्दन प्रतापवान्‌ उमग्रस्वभाववाले जमदग्नि--ये सात उत्तर दिशामें रहनेवाले और कुबेरके गुरु (ऋत्विज) हैं

ṛcīkatanayaś cograḥ jamadagniḥ pratāpavān | dhaneśvarasya guravaḥ saptaite uttarāśritāḥ—atriḥ, bhagavān vasiṣṭhaḥ, maharṣiḥ kaśyapaḥ, gautamaḥ, bharadvājaḥ, kuśikavaṃśī viśvāmitraḥ, ca ṛcīkanandanaḥ pratāpavān ugra-svabhāvaḥ jamadagniḥ—ete sapta uttaradiśi nivāsinaḥ kuberasya guravaḥ (ṛtvijaḥ) ||

قال بهيشما: «إنَّ جامَدَغْني، ابنَ رِتشيكا، عظيمُ البأسِ ساطعُ النور، شديدُ الطبع. وهؤلاء الحكماء السبعة—أتري، وفَسِشْتَه الجليل، والناسكُ العظيم كاشْيَپَه، وغوتَما، وبَهَرَدْفاجَه، وفيشْفامِتْرَه من سلالة كوشيكا، وجامَدَغْني القوي ابنُ رِتشيكا—يقيمون في الناحية الشمالية، ويقومون مقامَ المُعلِّمين وكهنةِ الشعائر (رتڤِج) لكوبيرا، ربِّ الثروة.»

ऋचीकतनयःthe son of Ṛcīka
ऋचीकतनयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋचीक-तनय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootजमदग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty, illustrious
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
धनेश्वरस्यof the lord of wealth (Kubera)
धनेश्वरस्य:
TypeNoun
Rootधन-ईश्वर
FormMasculine, Genitive, Singular
गुरवःteachers; preceptors (priests)
गुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
सप्तseven
सप्त:
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
उत्तराश्रिताःdwelling in the north; resorting to the northern region
उत्तराश्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्तर-आश्रित
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
J
Jamadagni
Ṛcīka
K
Kubera (Dhaneśvara)
A
Atri
V
Vasiṣṭha
K
Kaśyapa
G
Gautama
B
Bharadvāja
V
Viśvāmitra
N
Northern region (Uttaradiś)

Educational Q&A

The verse underscores the authority of venerable ṛṣis and the sanctity of ritual order: even Kubera, lord of wealth, is guided by spiritual preceptors. Wealth is thus framed as subordinate to dharma and sacred discipline.

Bhishma lists seven renowned sages—associated with the northern region—describing them as Kubera’s gurus/ṛtvijas, and highlights Jamadagni’s lineage and formidable nature while enumerating the group.