Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)

एष पज्चविधो धर्मो बहुशाख: सुखोदय: । देहिभिर्थर्मपरमैक्षर्तव्यो धर्मसम्भव:

eṣa pañcavidho dharmo bahuśākhaḥ sukhodayaḥ | dehibhir dharmaparamaikṣitavyo dharmasambhavaḥ ||

هذا هو الدَّرْمَا ذو الأقسام الخمسة—متشعّبٌ إلى فروعٍ كثيرة، مُفضٍ إلى نهوض السعادة والرفاه. وعلى من يعيشون في الأجساد، وقد جعلوا الدَّرْمَا غايتهم العليا، أن يتأمّلوه ويعملوا به؛ إذ هو مولودٌ من الدَّرْمَا ويقود المرء عائدًا إلى الدَّرْمَا.

एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चविधःfivefold
पञ्चविधः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चविध
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma; righteous duty
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुशाखःhaving many branches; manifold
बहुशाखः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहुशाख
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखोदयःbringing about happiness; source of happiness
सुखोदयः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखोदय
FormMasculine, Nominative, Singular
देहिभिःby embodied beings
देहिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
धर्मपरमैःby those for whom dharma is supreme
धर्मपरमैः:
Karana
TypeAdjective
Rootधर्मपरम
FormMasculine, Instrumental, Plural
ईक्षितव्यःis to be observed/considered
ईक्षितव्यः:
Karta
TypeVerb
Rootईक्ष्
FormMasculine, Nominative, Singular, Gerundive (तव्यत्), passive obligation
धर्मसम्भवःarising from dharma; born of dharma
धर्मसम्भवः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मसम्भव
FormMasculine, Nominative, Singular

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī Maheśvara (Śiva)

Educational Q&A

Dharma is presented as a structured (fivefold) yet widely applicable path that generates true well-being; embodied people should keep dharma as their highest priority and actively contemplate and live by it.

Maheśvara (Śiva), speaking as a teacher, summarizes the nature of dharma—its divisions, its many practical branches, and its beneficial fruits—urging listeners to make it the central focus of their conduct.