Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda

Tapas-bala and karmic ascent across yoni

कार्तवीर्यानिरुद्धा भ्यां नहुषेण यतातिना । नृगेण विष्वगश्लेन तथैव शशबिन्दुना

kārtavīryāniruddhābhyāṁ nahuṣeṇa yayātinā | nṛgeṇa viśvagāśvena tathaiva śaśabindunā ||

قال بهيشما: «(ومن أولئك الملوك) كارتافيرْيا وأنيرودها، ونهوشا ويَياتي، ونِرْغا وفيشفاغاشفا، وكذلك شاشابيندو. يا ابنَ كونتي، إنّ الحكّام الذين تركوا أكل اللحم في شهر آشفينا خلال النصفين—أو حتى خلال نصفٍ واحد—كأنما اتحدوا بذاتِ جميع الكائنات، ونالوا معرفةَ الحقيقة العليا والحقيقة النسبية (بارافارا).»

कार्तवीर्यby Kartavīrya
कार्तवीर्य:
Karana
TypeNoun
Rootकार्तवीर्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
अनिरुद्धाभ्याम्by (the two) Aniruddhas
अनिरुद्धाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootअनिरुद्ध
FormMasculine, Instrumental, Dual
नहुषेणby Nahuṣa
नहुषेण:
Karana
TypeNoun
Rootनहुष
FormMasculine, Instrumental, Singular
यतातिनाby Yayāti
यतातिना:
Karana
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Instrumental, Singular
नृगेणby Nṛga
नृगेण:
Karana
TypeNoun
Rootनृग
FormMasculine, Instrumental, Singular
विष्वगश्वेनby Viṣvag-aśva (Viśvag-aśva)
विष्वगश्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootविष्वगश्व
FormMasculine, Instrumental, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
शशबिन्दुनाby Śaśabindu
शशबिन्दुना:
Karana
TypeNoun
Rootशशबिन्दु
FormMasculine, Instrumental, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kuntīnandana (Yudhiṣṭhira)
K
Kārtavīrya
A
Aniruddha
N
Nahuṣa
Y
Yayāti
N
Nṛga
V
Viśvagāśva
Ś
Śaśabindu
Ā
Āśvina (month)

Educational Q&A

Bhīṣma teaches that even a time-bound discipline—abstaining from meat during Āśvina for one or two fortnights—can cultivate compassion and self-restraint, leading to inner purification and ultimately to insight into the Self and the nature of reality (parāvara-tattva).

In his instruction to Yudhiṣṭhira on dharma, Bhīṣma cites a list of exemplary kings (including Kārtavīrya, Nahuṣa, Yayāti, and others) who observed a meat-abstinence vow in Āśvina; he states that through this practice they attained elevated spiritual realization.