Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant
प्रभासं मानसं तीर्थ पुष्कराणि महत्सर: । पुण्यं च नैमिषं तीर्थ बाहुदां करतोयिनीम्
dhṛtarāṣṭra uvāca | prabhāsaṁ mānasaṁ tīrthaṁ puṣkarāṇi mahatsaraḥ | puṇyaṁ ca naimiṣaṁ tīrthaṁ bāhudāṁ karatoyinīm ||
قال دِهْرِتَرَاشْتْرَا: «(حدِّثني عن) برَبْهَاسا (Prabhāsa)، وعن التيرثا (tīrtha) عند بحيرة مانَسَرُوفَرا المقدّسة (Mānasarovara)، وعن بوشْكَرَة (Puṣkara) وبحيرتها العظمى، وعن موضع الحجّ المقدّس نَيْمِشَا (Naimiṣa)؛ وكذلك عن نهر بَاهُودَا (Bāhudā) ونهر كَرَاتُويِنِي (Karatoyinī).» وفي هذا السياق يتجه سؤال الملك إلى تيرثات مشهورة—أماكن ومياه يُعتقد أنها تُطهِّر السلوك والنيّة—مُشيرًا إلى تركيزٍ أخلاقي على الثواب الروحي (puṇya) المكتسَب بالسفر المقدّس وباستحضار الجغرافيا المباركة.
धृतराष्ट उवाच
The verse foregrounds tīrthas—sacred places and waters—implying that contact with holy geography, undertaken with right intention, is a recognized means of cultivating puṇya (merit) and moral purification within the dharma framework.
Dhṛtarāṣṭra is listing and asking about eminent pilgrimage sites and rivers—Prabhāsa, Mānasarovara, Puṣkara, Naimiṣa, Bāhudā, and Karatoyinī—within a broader discussion that catalogs tīrthas and their religious significance.