Shloka 25
नहुषोपाख्यानम्—दीपदान-धूप-बलीकर्म-प्रशंसा
Nahūṣa Episode and the Commendation of Lamp-Gifting and Household Offerings
तस्मादाशु महीं गच्छ सर्पों भूत्वा सुदुर्मते । उनके मस्तकपर चोट होते ही जटाके भीतर बैठे हुए महर्षि भूगु अत्यन्त कुपित हो उठे और उन्होंने पापात्मा नहुषको इस प्रकार शाप दिया--'ओ दुर्मते! तुमने इन महामुनिके मस्तकमें क्रोधपूर्वक लात मारी है, इसलिये तू शीघ्र ही सर्प होकर पृथ्वीपर चला जा” ।।
bhīṣma uvāca | tasmād āśu mahīṃ gaccha sarpo bhūtvā sudurmate | ity uktaḥ sa tadā tena sarpo bhūtvā papāta ha ||
قال بهيشما: «لذلك، يا خبيثَ النية، انزلْ سريعًا إلى الأرض وقد صرتَ حيّةً». فلما خوطب بذلك في تلك الساعة، صار نهوشا—وقد لحقته اللعنة لاعتدائه المتكبر على حكيمٍ عظيم—حيّةً في الحال وسقط. وتؤكد الحادثةُ التحذيرَ الأخلاقي: إن الكِبرَ وازدراءَ أهلِ القداسة والورع يجلبان سقوطًا سريعًا وانحطاطًا.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Arrogance and violence toward the venerable—especially sages—constitute adharma and invite immediate, degrading consequences; true authority must be tempered by humility and reverence.
After Nahusha insults and harms the sage (Bhrigu) in anger, the sage pronounces a curse: Nahusha must quickly go to the earth as a serpent; the verse concludes that he immediately becomes a serpent and falls.