Shloka 12
Ādi Parva, Adhyāya 90 — Pūror Vaṃśa, Kuru-Pravara, and the Janamejaya Line
Genealogical Recitation
अनित्यतां सुखदु:खस्य बुद्ध्वा कस्मात् संतापमष्टकाहं भजेयम् | कि कुर्या वै कि च कृत्वा न तप्ये तस्मात् संतापं वर्जयाम्यप्रमत्त:,अष्टक! मैं सुख तथा दुःख दोनोंकी अनित्यताको जानता हूँ, फिर मुझे संताप हो तो कैसे? मैं क्या करूँ: और क्या करके संतप्त न होऊँ, इन बातोंकी चिन्ता छोड़ चुका हूँ। अतः सावधान रहकर शोक-संतापको अपनेसे दूर रखता हूँ
anityatāṁ sukha-duḥkhasya buddhvā kasmāt santāpam aṣṭakāhaṁ bhajeyam | ki kuryā vai ki ca kṛtvā na tapye tasmāt santāpaṁ varjayāmy apramattaḥ |
وقد أدركتُ فناءَ اللذة والألم معًا، فكيف لي، يا أَشْتَكَ، أن أُسلِم نفسي للحزن؟ ماذا عساي أن أفعل—وماذا عساي أن أفعل—حتى أكون بمنأى تامًّا عن الندم؟ لذلك نبذتُ هذا الاجترار القَلِق؛ وباليقظة أحفظ الأسى والعذاب بعيدين عني.
जटद्टक उवाच
Educational Q&A
The speaker teaches that since pleasure and pain are transient, one should not cling to them or be consumed by grief. Recognizing that no action can guarantee a life without regret, he chooses vigilant renunciation of anxious sorrow and cultivates steadiness of mind.
In a dialogue addressed to Aṣṭaka, Jaṭadṭaka articulates a reflective stance on human experience: understanding the fleeting nature of sukha and duḥkha, he refuses to indulge in santāpa (distress) and declares his resolve to remain apramatta—alert and self-controlled—rather than trapped in worry.