Shloka 15
आदि पर्व — अध्याय ८३: ययाति-इन्द्र-संवादः तथा अष्टक-प्रश्नः
Yayāti–Indra Dialogue and Aṣṭaka’s Inquiry
(एवमुक्ता: कुमारास्ते देवयान्या सुमध्यमा ।) तेडदर्शयन् प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् | शर्मिष्ठां मातरं चैव तथा5<चख्युश्न॒ दारका:,सुन्दरी देवयानीके इस प्रकार पूछनेपर उन बालकोंने पिताका परिचय देते हुए तर्जनी अँगुलीसे उन्हीं नृपश्रेष्ठ ययातिको दिखा दिया और शर्मिष्ठाको अपनी माता बताया
Vaiśampāyana uvāca: evam uktāḥ kumārās te devayānyā sumadhyamāḥ | te ’darśayan pradeśinyā tam eva nṛpasattamam | śarmiṣṭhāṃ mātaraṃ caiva tathā ’cakḥyuḥ darakāḥ ||
قال فايشَمبايانا: فلما خاطبتهم ديفاياني ذات الخصر الرشيق بذلك، أشار أولئك الغلمان بالسبّابة إلى ذلك الملك نفسه، خير الملوك، وصرّحوا أيضًا بأن شارميشْثا هي أمّهم. ويكشف هذا المشهد في هدوء توتّرًا أخلاقيًا ينشأ عن نسبٍ مستور، وعن حقيقةٍ لا بد أن تطفو داخل البيت الملكي.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Hidden relationships and disputed lineage cannot remain concealed for long; dharma in family life demands clarity about parentage and responsibility, and truth emerges even through the innocent speech of children.
Devayānī questions the boys; in response, they point with the forefinger to King Yayāti as their father and state that Śarmiṣṭhā is their mother, bringing a concealed domestic reality into the open.