Shloka 64
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
ऋतस्य दातारमनुत्तमस्य निर्धि निधीनामपि लब्धविद्या: | ये नाद्रियन्ते गुरुमर्चनीयं पापॉल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठा:,“जो लोग सम्पूर्ण वेदके सर्वोत्तम ज्ञानको देने-वाले तथा समस्त विद्याओंके आश्रयभूत पूजनीय गुरुदेवका उनसे विद्या प्राप्त करके भी आदर नहीं करते, वे प्रतिष्ठारहित होकर पापपूर्ण लोकों--नरकोंमें जाते हैं!
ṛtasya dātāram anuttamasya nirdhi nidhīnām api labdhavidyāḥ | ye nādriyante gurum arcanīyaṃ pāpāl lokāṃs te vrajanty apratiṣṭhāḥ ||
قال فَيْشَمْبَايَنَة: إن الذين، حتى بعد أن ينالوا العلم، لا يوقّرون المعلّم الجليل المستحق للعبادة—وهو المعطي الذي لا يُضاهى لمعرفة الحق، والخزانة بين الخزائن—يمضون بلا مقام ولا كرامة إلى العوالم الآثمة (الجحيم).
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Learning is not merely acquisition of information; it carries an ethical obligation of reverence and gratitude toward the guru who transmits sacred knowledge. Disrespect to such a teacher is treated as a grave adharma leading to loss of honor and painful karmic results.
Vaiśampāyana delivers a moral injunction within the Adi Parva’s didactic context: he warns that students who have gained knowledge but fail to honor their worthy preceptor fall from social and spiritual standing and are said to reach sinful realms.