Shloka 50
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
स ब्रह्मचारी च तपोधनश्न सदोत्थित: कर्मसु चैव दक्ष: । कचस्य मार्ग प्रतिपत्स्ये न भोक्ष्ये प्रियो हि मे तात कचो5डभिरूप:,तात! वे ब्रह्मचर्यपालनमें रत थे, तपस्या ही उनका धन था। वे सदा ही सजग रहनेवाले और कार्य करनेमें कुशल थे। इसलिये कच मुझे बहुत प्रिय थे। वे सदा मेरे मनके अनुरूप चलते थे। अब मैं भोजनका त्याग कर दूँगी और कच जिस मार्गपर गये हैं, वहीं मैं भी चली जाऊँगी
sa brahmacārī ca tapodhanaś ca sadotthitaḥ karmasu caiva dakṣaḥ | kacasya mārgaṁ pratipatsye na bhokṣye priyo hi me tāta kaco ’tibhīrūpaḥ ||
قالت دِڤَياَنِي: «كان كَچَا بْرَهْمَچَارِين حقّاً؛ وكانت التَّقشّفاتُ ثروتَه. دائمَ اليقظة، وكان حاذقاً في العمل. لذلك، يا أبتِ، كان كَچَا عزيزاً عليّ غايةَ العِزّة، وكان يسير على ما يوافق هواي. والآن سأترك الطعام، وسأتبع الطريقَ نفسَه الذي سلكه كَچَا.»
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse praises disciplined brahmacarya, vigilance, and competence in duty as virtues that earn deep affection and trust; it also shows how attachment and grief can drive a person toward renunciation and self-denial.
Śukra speaks about Kaca’s exemplary conduct—his celibate discipline, ascetic wealth, alertness, and efficiency—and, overwhelmed by his departure, declares she will stop eating and follow the same path Kaca has taken.