Shloka 24
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
नित्यमाराधयिष्यंस्तौ युवा यौवनगोचरे । गायन नृत्यन् वादयंश्व देवयानीमतोषयत्,जनमेजय! नियत समयतकके लिये व्रतकी दीक्षा लेनेवाले कचको शुक्राचार्यने भलीभाँति अपना लिया। कच आचार्य शुक्र तथा उनकी पुत्री देवयानी दोनोंकी नित्य आराधना करने लगे। वे नवयुवक थे और जवानीमें प्रिय लगनेवाले कार्य--गायन और नृत्य करके तथा भाँति-भाँतिके बाजे बजाकर देवयानीको संतुष्ट रखते थे
nityam ārādhayiṣyaṃs tau yuvā yauvanagocare | gāyan nṛtyan vādayaṃś ca devayānīm atoṣayat, janamejaya |
قال فَيْشَمْبايَنَة: «يا جَنَمِجَيَة، إن كَچا الفتى، المواظب على خدمتهما على الدوام، قد أرضى دِڤَياڻي بالغناء والرقص والعزف على الآلات. وإذ كان قد أخذ على نفسه رياضةً منضبطةً لمدّةٍ محددة، قبِله شُكراچاريا قبولًا لائقًا؛ وظلّ كَچا يوقّر كلَّ يومٍ المعلّم شُكرا وابنته دِڤَياڻي».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethic of guru-sevā: a student gains acceptance and progress through disciplined observance (vrata, dīkṣā) and steady, respectful service to the teacher and the teacher’s household, keeping conduct pleasing and appropriate.
Kaca, having undertaken a time-bound observance, is accepted by Śukrācārya and continues to honor both Śukra and Devayānī daily; he pleases Devayānī through youthful arts such as singing, dancing, and instrumental music.