Shloka 133
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
येषामपरिमेयानि नामधेयानि सर्वश: । तेषां तु ते यथामुख्यं कीर्तयिष्यामि भारत । महाभागान् देवकल्पान् सत्यार्जवपरायणान्,भरतके कुलमें देवताओंके समान महापराक्रमी तथा ब्रह्माजीके समान तेजस्वी बहुत- से राजर्षि हो गये हैं; जिनके सम्पूर्ण नामोंकी गणना असम्भव है। जनमेजय! इनमें जो मुख्य हैं, उन्हींके नामोंका तुमसे वर्णन करूँगा। वे सभी महाभाग नरेश देवताओंके समान तेजस्वी तथा सत्य, सरलता आदि धर्मामें तत्पर रहनेवाले थे
yeṣām aparimeyāni nāmadheyāni sarvaśaḥ | teṣāṃ tu te yathāmukhyaṃ kīrtayiṣyāmi bhārata || mahābhāgān devakalpān satyārjavaparāyaṇān |
قال فايشَمبايانا: «يا بهاراتا، إن أسماء أولئك الملوك لا تُحصى على أي وجه. غير أني سأذكر لك، على الترتيب اللائق، أبرزهم—ملوكًا عظام الهمة، ذوي بهاءٍ إلهي، ثابتين على الصدق والاستقامة، وملازمين لطريق الدارما».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Excellence in rulership is framed as ethical excellence: the foremost kings are remembered not merely for power but for godlike nobility grounded in satya (truthfulness) and ārjava (upright integrity), i.e., devotion to dharma.
Vaiśaṃpāyana transitions into a selective genealogy: since the total list of royal names is too vast to enumerate, he promises to name only the principal, most prominent rulers and characterize them as virtuous and godlike.