Shloka 4
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
विप्रचित्तिरिति ख्यातो य आसीद् दानवर्षभ: । जरासन्ध इति ख्यात: स आसीन्मनुजर्षभ:,वैशम्पायनजी बोले--नरेन्द्र! मनुष्योंमें जो देवता और दानव प्रकट हुए थे, उन सबके जन्मका ही पहले तुम्हें परिचय दे रहा हूँ। विप्रचित्ति नामसे विख्यात जो दानवोंका राजा था, वही मनुष्योंमें श्रेष्ठ जरासन्ध नामसे विख्यात हुआ। राजन! हिरण्यकशिपु नामसे प्रसिद्ध जो दितिका पुत्र था, वही मनुष्यलोकमें नरश्रेष्ठ शिशुपालके रूपमें उत्पन्न हुआ
vaishampāyana uvāca |
vipracittir iti khyāto ya āsīd dānavarṣabhaḥ |
jarāsandha iti khyātaḥ sa āsīn manujaarṣabhaḥ ||
قال فَيْشَمْبَايَنَة: «أيها الملك، سأعرّفك أولًا بولاداتِ أولئك الدِّيفَة والدَّانَفَة الذين تجلَّوا بين البشر. إنَّ فَحْلَ الدَّانَفَة، المشهور باسم فِبْرَچِتِّي (Vipracitti)، وُلِد في عالم الناس باسم جَرَاسَنْدَه (Jarāsandha) الجليل.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames history as morally and cosmically continuous: powerful beings (devas/dānavas) reappear in human society, implying that character and karmic tendencies persist across forms and shape political-ethical outcomes.
Vaiśampāyana begins a catalogue of correspondences between non-human beings and their human births, stating that the Dānava leader Vipracitti manifested among humans as the renowned king Jarāsandha.