Shloka 9
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवे । सुरादीनामहं सम्यग लोकानां प्रभवाप्ययम्,वैशम्पायनजीने कहा--अच्छा, मैं स्वयम्भू भगवान् ब्रह्मा एवं नारायणको नमस्कार करके तुमसे देवता आदि सम्पूर्ण लोगोंकी उत्पत्ति और नाशका यथावत् वर्णन करता हूँ
Translation
قال فَيْشَمْبَايَنَة: «حسنًا، سأقصّ عليك. بعد أن أقدّم السجود والتحية لسْفَيَمْبُهُو، الذاتِ المتولّدة بذاتها، سأصف لك وصفًا صحيحًا نشأة العوالم وفناءها، ونشأة الآلهة وسائر الخلائق وفناءهم».
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
हन्तwell then / indeed
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
कथयिष्यामिI will narrate
कथयिष्यामि:
TypeVerb
Rootकथय्
FormFuture (Simple Future), First, Singular, Parasmaipada
नमस्कृत्यhaving bowed / after saluting
नमस्कृत्य:
TypeVerb
Rootनमस्-कृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active sense
स्वयम्भुवेto the Self-existent (Brahmā)
स्वयम्भुवे:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्वयम्भू
FormMasculine, Dative, Singular
सुरादीनाम्of the gods and others
सुरादीनाम्:
TypeNoun
Rootसुर-आदि
FormMasculine, Genitive, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
सम्यक्properly / correctly
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
लोकानाम्of the worlds / beings
लोकानाम्:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रभवाप्ययम्origin and dissolution
प्रभवाप्ययम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभव-अप्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes