Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ

King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt

स चेदिविषयं रम्यं वसु: पौरवनन्दन: । इन्द्रोपदेशाज्जग्राह रमणीयं महीपति:,पौरवनन्दन राजा उपरिचर वसुने इन्द्रके कहनेसे अत्यन्त रमणीय चेदिदेशका राज्य स्वीकार किया था

sa cediviṣayaṃ ramyaṃ vasuḥ pauravanandanaḥ | indropadeśāj jagrāha ramaṇīyaṃ mahīpatiḥ ||

قال فايشَمبايانا: إنّ ڤاسو، بهجة سلالة الباورڤا، قد قبل مملكة تشيدي البهيّة—وهي أرض بالغة الحُسن—امتثالًا لمشورة إندرا. ويعرض النصّ تولّيه لا بوصفه مجرّد فتحٍ أو طموح، بل مُلكًا حُمِّل تحت توجيهٍ إلهي، بما يدلّ على أنّ واجب الحاكم أن يسوس وفق هدايةٍ أعلى ولخير البلاد.

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चेदि-विषयम्the Cedi territory/realm
चेदि-विषयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Accusative, Singular
रम्यम्charming, delightful
रम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरम्य
FormMasculine, Accusative, Singular
वसुःVasu (name)
वसुः:
Karta
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Nominative, Singular
पौरव-नन्दनःdescendant/son of the Pauravas
पौरव-नन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootनन्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्र-उपदेशात्from Indra's instruction; at Indra's bidding
इन्द्र-उपदेशात्:
Apadana
TypeNoun
Rootउपदेश
FormMasculine, Ablative, Singular
जग्राहaccepted, took
जग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
रमणीयम्very delightful
रमणीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरमणीय
FormMasculine, Accusative, Singular
महीपतिःthe king, lord of the earth
महीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vasu (Uparicara Vasu)
I
Indra
C
Cedi (Cedi-deśa/viṣaya)
P
Paurava lineage

Educational Q&A

The verse suggests that rightful kingship is ideally grounded in dharmic legitimacy and higher counsel: a ruler assumes responsibility for a realm not merely by desire, but in accordance with guidance that symbolizes cosmic order and duty.

Vaiśampāyana narrates that King Vasu, famed as a Paurava descendant, took charge of the beautiful Cedi realm because Indra instructed him to do so—introducing Vasu’s connection to Cedi and the divine sanction behind his rule.