Shloka 65
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
युवां वर्णान् विकुरुथो विश्वरूपां- स्तेडधिक्षियन्ते भुवनानि विश्वा | ते भानवो5प्यनुसूता श्चरन्ति देवा मनुष्या: क्षितिमाचरन्ति,हे अश्विनीकुमारो! आप अनेक रंगकी वस्तुओंके सम्मिश्रणसे सब प्रकारकी ओषधियाँ तैयार करते हैं, जो सम्पूर्ण विश्वका पोषण करती हैं। वे प्रकाशभान ओषधियाँ सदा आपका अनुसरण करती हुई आपके साथ ही विचरती हैं। देवता और मनुष्य आदि प्राणी अपने अधिकारके अनुसार स्वर्ग और मर्त्यलोककी भूमिमें रहकर उन ओषधियोंका सेवन करते हैं
yuvāṃ varṇān vikuruthaḥ viśvarūpān steda dhikṣiyante bhuvanāni viśvā | te bhānavo 'py anusūtāś caranti devā manuṣyāḥ kṣitim ācaranti || he aśvinīkumarau!
قال راما: «أنتما، يا أشفيني-كومارا، بمزج ألوانٍ وصورٍ شتّى تُعِدّان أدويةً من كل صنف—أعشابًا تُغذّي العالم بأسره. وتلك النباتات الشافية المضيئة، كأنها وُلدت منكما وتهتدي بهداكما، تسير في صحبتكما وتتبع مساركما. فالآلهة والبشر وسائر الكائنات، كلٌّ في حيّزه اللائق—في السماء أو على الأرض—يعيشون بما يسند الحياة من تلك العلاجات ويتناولون منها.»
राम उवाच
Educational Q&A
The verse highlights beneficent divine action aligned with dharma: healing knowledge and medicinal herbs are portrayed as sustaining the worlds, and beings partake of them according to their rightful sphere and capacity—suggesting an ethical vision of care, nourishment, and ordered living.
Rāma addresses the twin Aśvins, praising them as creators and guides of manifold medicines. He describes luminous herbs as accompanying them, while gods and humans, dwelling in their respective realms, rely on and consume these remedies for sustenance.