Shloka 15
Devanagari script
द्रोण उदाच त्वमन्नं प्राणिभिर्भुक्तमन्तर्भूतो जगत्पते । नित्यप्रवृद्धः पचसि त्वयि सर्व प्रतिष्ठितम्,द्रोण बोला--जगत्पते! आप ही शरीरके भीतर रहकर प्राणियोंद्वारा खाये हुए अन्नको सदा उद्दीप्त होकर पचाते हैं। सम्पूर्ण विश्व आपमें ही प्रतिष्ठित है
Translation
قال درونا: «يا ربَّ العالم! إنك كامنٌ في داخل الجسد، وتهضم على الدوام—بنارٍ لا تنفكّ تشتدّ—الطعامَ الذي تأكله الكائنات. والكونُ كلُّه قائمٌ فيك.»
Word by Word
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राणिभिःby living beings
प्राणिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootप्राणिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
भुक्तम्eaten
भुक्तम्:
TypeVerb
Rootभुज्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
अन्तर्भूतःbeing within / having entered inside
अन्तर्भूतः:
TypeAdjective
Rootअन्तर्भू
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
जगत्-पतेO lord of the world
जगत्-पते:
TypeNoun
Rootजगत्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
नित्य-प्रवृद्धःever-increasing / ever kindled
नित्य-प्रवृद्धः:
TypeAdjective
Rootनित्यप्रवृद्ध
FormPast passive participle (क्त) (from प्र+वृध्), Masculine, Nominative, Singular
पचसिyou digest/cook
पचसि:
TypeVerb
Rootपच्
FormPresent (Laṭ), 2nd, Singular, Parasmaipada
त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Locative, Singular
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रतिष्ठितम्is established / rests
प्रतिष्ठितम्:
TypeVerb
Rootप्रति+स्था
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative, Singular
Speaker
स्तम्बमित्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes