Shloka 5
खाण्डवदाहे देवविमुखता तथा मयदानवाभयदानम् | Khāṇḍava Burning: Devas Withdraw; Maya Granted Protection
संनद्ध:ः कवची खड्गी बद्धगोधाड्गुलित्रवान् । मृगयाव्यपदेशेन प्रययौ पुरुषर्षभ:,(भगवान्की आज्ञासे दारुकने) उनके सुवर्णमय रथको विधिपूर्वक सजाकर तैयार किया था। उसमें स्थान-स्थानपर छोटी-छोटी घंटिकाएँ तथा झालरें लगा दी थीं और शैब्य, सुग्रीव आदि अश्व भी उसमें जोत दिये थे। उस रथके भीतर सब प्रकारके अस्त्र-शस्त्र मौजूद थे। उसकी घर्घराहटसे मेघकी गर्जनाके समान आवाज होती थी। वह प्रज्वलित अग्निके समान तेजस्वी जान पड़ता था। उसे देखते ही शत्रुओंका हर्ष हवा हो जाता था। नरश्रेष्ठ धनंजय कवच और तलवार बाँधकर एवं हाथोंमें दस्ताने पहनकर उसी रथके द्वारा शिकार खेलनेके बहाने रैवतक पर्वतपर गये
saṃnaddhaḥ kavacī khaḍgī baddhagodhāṅgulitravān | mṛgayāvyapadeśena prayayau puruṣarṣabhaḥ ||
قال فايشَمبايانا: وقد اكتمل تسلّحه—لابسًا الدرع، حاملاً السيف، ومُحكِمًا قفّازاتٍ واقية من جلد الورل—انطلق ذلك الثور بين الرجال، متذرّعًا بذريعة الصيد. ويؤكد هذا البيت سترَ القصد على نحوٍ استراتيجي: ظاهرُه نزهة، وباطنُه خروجٌ مُعَدٌّ مقصود، يعكس توترَ المهابهارتا المتكرر بين المظهر والفعل الذي تمليه واجبات الدَّرما.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights prudent readiness and strategic discretion: a righteous agent may conceal the true purpose of a mission under an innocuous pretext, while remaining fully prepared to meet danger and fulfill duty.
A heroic figure departs fully armed—armor, sword, and protective gloves—presenting the journey as a hunting trip. In the broader context, this signals a deliberate, purposeful movement masked as leisure.