Shloka 27
Tilottamā, Sunda–Upasunda, and the Pāṇḍava Samaya (Ādi Parva 204)
यच्च साम्नैव शक्येत कार्य साधयितुं नूप । को दैवशप्तस्तत् कार्य विग्रहेण समाचरेत्,महाराज! जो कार्य शान्तिपूर्वक समझाने-बुझानेसे ही सिद्ध हो जा सकता है, उसीको कौन दैवका मारा हुआ मनुष्य युद्धके द्वारा सिद्ध करेगा
yacca sāmnaiva śakyeta kārya sādhayituṃ nūpa | ko daivaśaptas tat kārya vigraheṇa samācaret mahārāja ||
قال فيدورا: «أيها الملك، إذا كان الأمر يُقضى بالمصالحة وحدها—بالمشورة الهادئة والإقناع—فمن ذا الذي لعنته الأقدار فيختار أن يبلغه بالنزاع؟ إن تفضيل الخصام حيث تكفي السِّلم ليس قوةً بل عمى، وهو انتهاك لواجب الملك في صون الأرواح وحفظ النظام.»
विदुर उवाच
Educational Q&A
When an aim can be achieved through sāman—peaceful counsel and conciliation—choosing vigraha (conflict) is ethically wrong and indicates delusion or misfortune. A ruler’s dharma prioritizes preserving life and social order by using the least harmful means.
Vidura is advising the king, urging him to prefer diplomatic persuasion over confrontation. He frames needless resort to conflict as a sign of being ‘daivaśapta’—as if fate-struck—thereby warning against escalating disputes into war.