Shloka 3
Kuntī–Brāhmaṇa Saṃvāda on Atithi-dharma and Crisis Strategy (Ādi Parva 149)
विदितं तन्महाबुद्धेर्विदुरस्य महात्मन: । ततस्तस्यापि चारेण चेष्टितं पापचेतस:,परम बुद्धिमान् महात्मा विदुरको गुप्तचरद्वारा उस पापासक्त पुरोचनकी चेष्टाओंका भी पता चल गया था। इसीलिये उन्होंने उस समय उस बुद्धिमान् मनुष्यको वहाँ भेजा था। उसने मन और वायुके समान वेगसे चलनेवाली एक नाव पाण्डवोंको दिखायी, जो सब प्रकारसे हवाका वेग सहनेमें समर्थ और ध्वजा-पताकाओंसे सुशोभित थी। उस नौकाको चलानेके लिये यन्त्र लगाया गया था। वह नाव गंगाजीके पावन तटपर विद्यमान थी और उसे विश्वासी मनुष्योंने बनाकर तैयार किया था
viditaṃ tanmahābuddhervidurasya mahātmanaḥ | tatastasya api cāreṇa ceṣṭitaṃ pāpacetasaḥ ||
قال فايشَمبايانا: لقد كان ذلك الأمر معلومًا لفيدورا، العظيم العقل، السامي الروح. وبواسطة عيونه وجواسيسه عرف أيضًا تحرّكات بوروتشانا ذي النفس الآثمة ومكائده؛ ولذلك أرسل في تلك الساعة ذلك الرجل الحكيم إلى هناك. فأراهم قاربًا يمضي بسرعة الفكر وبسرعة الريح، قادرًا على احتمال هبوب الرياح على اختلافها، مزدانًا بالرايات والألوية، ومزوّدًا بآلةٍ لتسييره. وكان القارب قائمًا على الضفة الطاهرة لنهر الغانغا، قد صنعه وأعدّه رجالٌ موثوقون.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous intelligence (dharma-yukta buddhi) includes vigilance: protecting the innocent may require discreet means such as gathering reliable information, especially when confronting deceit and malice.
Vidura, having learned of Purocana’s dangerous intentions through spies, understands the threat and sets in motion preparations to safeguard the Pāṇḍavas (contextually, the escape from the lac-house conspiracy).