Shloka 68
भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः
Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt
Devanagari script
प्रार्थयेयं त्वया सख्यं पुनरेव जनाधिप । वरं ददामि ते राजन् राज्यस्यार्धमवाप्रुहि,“नरेश्वर! मैं पुनः तुमसे मैत्रीके लिये प्रार्थना करता हूँ। राजन! मैं तुम्हें वर देता हूँ, तुम इस राज्यका आधा भाग मुझसे ले लो
Transliteration
prārthayeyam tvayā sakhyaṃ punar eva janādhipa | varaṃ dadāmi te rājan rājyasyārdham avāpruhi ||
Translation
«يا سيّدَ الناس، أستعطفك إلى الصداقة مرةً أخرى. أيها الملك، أمنحك نعمةً: خذ منّي نصفَ هذه المملكة».
Word by Word
प्रार्थयेयम्I would request / I beg
प्रार्थयेयम्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रार्थय् (धातु)
FormVidhi-lin (optative), 1, singular, Parasmaipada
त्वयाby you / with you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, instrumental, singular
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसख्य
Formneuter, accusative, singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जनाधिपO lord of people (king)
जनाधिप:
TypeNoun
Rootजनाधिप
Formmasculine, vocative, singular
वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
Formmasculine, accusative, singular
ददामिI give
ददामि:
Karta
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
FormLat (present indicative), 1, singular, Parasmaipada
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, dative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
राज्यस्यof the kingdom
राज्यस्य:
TypeNoun
Rootराज्य
Formneuter, genitive, singular
अर्धम्half
अर्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्ध
Formneuter, accusative, singular
अवाप्रुहिobtain / take (for yourself)
अवाप्रुहि:
TypeVerb
Rootअव + आप् (आप्नोति)
FormLot (imperative), 2, singular, Parasmaipada
Speaker
वैशमग्पायन उवाच
Characters & Entities
J
janādhipa (lord of men)R
rājan (king)R
rājya (kingdom)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes