Previous Verse
Next Verse

Shloka 77

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

भीष्म उवाच अपज्यं क्रियतां चापं साध्वस्त्रं प्रतिपादय । भुड्क्ष्य भोगान्‌ भृशं प्रीत: पूज्यमान: कुरुक्षये,भीष्मजी बोले--विप्रवर! अब आप अपने धनुषकी डोरी उतार दीजिये और यहाँ रहकर राजकुमारोंको धरनुर्वेद एवं अस्त्र-शस्त्रोंकी अच्छी शिक्षा दीजिये। कौरवोंके घरमें सदा सम्मानित रहकर अत्यन्त प्रसन्नताके साथ मनोवांछित भोगोंका उपभोग कीजिये

bhīṣma uvāca | apajyaṁ kriyatāṁ cāpaṁ sādhv astraṁ pratipādaya | bhokṣyase bhogān bhṛśaṁ prītaḥ pūjyamānaḥ kuru-kṣaye ||

قال بِهِيشْما: «أيها البراهمن الفاضل، انزع وتر قوسك وضع القوس جانبًا. أقم هنا وعلِّم على الوجه القويم علمَ السلاح واستعمالَ المقذوفات الرفيعة. مكرَّمًا في بيت كورو، ستنعم—بغِبطة عظيمة—بما تشتهي من اللذّات.»

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
अपज्यम्with the bowstring removed / unstrung
अपज्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
क्रियताम्let it be made / let it be done
क्रियताम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, 3, Singular, Passive
चापम्bow
चापम्:
Karma
TypeNoun
Rootचाप
FormNeuter, Accusative, Singular
साधुwell; properly
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
अस्त्रम्weapon; missile-weapon
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिपादयteach; impart; instruct
प्रतिपादय:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद्
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
भुङ्क्ष्यyou will enjoy
भुङ्क्ष्य:
TypeVerb
Rootभुज्
FormFuture, 2, Singular, Parasmaipada
भोगान्enjoyments; pleasures
भोगान्:
Karma
TypeNoun
Rootभोग
FormMasculine, Accusative, Plural
भृशम्greatly; exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
प्रीतःpleased; delighted
प्रीतः:
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Singular
पूज्यमानःbeing honored; being worshipped
पूज्यमानः:
TypeAdjective
Rootपूज्यमान
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुक्षयेin the Kuru domain/house; at Kurukshetra (context-dependent)
कुरुक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुक्षय
FormMasculine, Locative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
A
a brahmin (addressed as vipravara)
B
bow (cāpa)
W
weapons/missiles (astra)
K
Kuru household/realm (kuru-kṣaya)