Shloka 23
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
Devanagari script
अहो वो धिग् बल क्षात्रं धिगेतां व: कृतास्त्राताम् । भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत,“अहो! तुमलोगोंके क्षत्रिययलको धिक्कार है और तुमलोगोंकी इस अस्त्र-विद्या- विषयक निपुणताको भी धिक्कार है; क्योंकि तुमलोग भरतवंशमें जन्म लेकर भी कुएँमें गिरी हुई गुल्लीको नहीं निकाल पाते
Transliteration
vaiśaṃpāyana uvāca | aho vo dhig bala kṣātraṃ dhig etāṃ vaḥ kṛtāstratām | bharatasyānvaye jātā ye vīṭāṃ nādhigacchata ||
Translation
قال فايشَمبايانا: «العارُ على قوّتكم الكشترية—والعارُ حتى على براعتكم المزعومة في السلاح! فمع أنّكم مولودون في سلالة بهارتا، لا تقدرون حتى على إخراج كرةٍ صغيرة سقطت في بئر.»
Word by Word
अहोalas!/oh!
अहो:
TypeIndeclinable
Rootअहो
वःof you (pl.)
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, plural
धिक्shame on!/fie!
धिक्:
TypeIndeclinable
Rootधिक्
बलम्strength
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, accusative, singular
क्षात्रम्kshatriya-hood/warrior nature
क्षात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षात्र
FormNeuter, accusative, singular
धिक्shame on!/fie!
धिक्:
TypeIndeclinable
Rootधिक्
एताम्this (f.)
एताम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, accusative, singular
वःof you (pl.)
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, plural
कृतास्त्रताम्skill in weaponry (lit. state of having prepared/learned weapons)
कृतास्त्रताम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृतास्त्रता
FormFeminine, accusative, singular
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, genitive, singular
अन्वयेin the lineage
अन्वये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्वय
FormMasculine, locative, singular
जाताःborn
जाताः:
Karta
TypeAdjective
Rootजात
FormMasculine, nominative, plural (past passive participle of √जन्)
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, nominative, plural
वीटाम्a pellet/marble (gullī)
वीटाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीटा
FormFeminine, accusative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अधिगच्छथyou obtain/reach (are able to get)
अधिगच्छथ:
TypeVerb
Rootअधि-√गम्
FormPresent, parasmaipada, 2nd person, plural
Speaker
वैशग्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaB
Bharata (lineage)V
vīṭā (small ball/pellet)K
kūpa (well, implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes