Shloka 49
पाण्डोः श्राद्धं, सत्यवत्याः वनगमनम्, बाल्यस्पर्धा च
Pāṇḍu’s Śrāddha, Satyavatī’s Withdrawal, and Childhood Rivalry
रक्ष्यममाणो महाभूतै: सिद्धैश्व परमर्षिभि: । उवास स महाराज समेषु विषमेषु च,महाराज! उस समय महाभूत, सिद्ध और महर्षिगण उनकी रक्षा करते थे। वे ऊँची- नीची जमीनपर सो लेते थे। इन्द्रद्मम्मन सरोवरपर पहुँचकर तथा उसके बाद हंसकूटको लाँघते हुए वे शतशुंग पर्वतपर जा पहुँचे। जनमेजय! वहाँ वे तपस्वी-जीवन बिताते हुए भारी तपस्यामें संलग्न हो गये
vaiśampāyana uvāca |
rakṣyamāṇo mahābhūtaiḥ siddhaiś ca paramarṣibhiḥ |
uvāsa sa mahārāja sameṣu viṣameṣu ca ||
قال فايشَمبايانا: وقد حُفِظَ ذلك الملكُ بحماية الكائناتِ العُنصريةِ العظمى، وبالسِّدْهَة، وبأعلى الرِّشِيّين، فمضى—أيها الملك—يعيشُ، مستريحًا على السهلِ والوعرِ سواءً. ويُبرزُ هذا المقطعُ مثالَ الزاهدِ الذي لا تقومُ حياتُه على الترف، بل على الثبات، والذي تصونهُ منظومةٌ أخلاقيةٌ روحيةٌ تلتفُّ حول التَّبَس (التقشّف المنضبط).
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast tapas and inner discipline make one independent of external comforts; such a life is portrayed as naturally supported by the wider moral-cosmic order (sages, Siddhas, and protective powers).
Vaiśampāyana describes a figure living austerely, sleeping wherever the ground allows—whether smooth or rough—while being protected by great beings, Siddhas, and eminent seers.