Shloka 11
पाण्डोः श्राद्धं, सत्यवत्याः वनगमनम्, बाल्यस्पर्धा च
Pāṇḍu’s Śrāddha, Satyavatī’s Withdrawal, and Childhood Rivalry
Devanagari script
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वभूतहिते रत: । जड़माजड़मं सर्वमविहिंसंश्तुर्विधम्,मेरे मुखपर प्रसन्नता छायी रहेगी तथा सदा सब भूतोंके हितसाधनमें संलग्न रहूँगा। (स्वेदज, उद्धिज्ज, अण्डज, जरायुज--) चार प्रकारके जो चराचर प्राणी हैं, उनमेंसे किसीकी भी मैं हिंसा नहीं करूँगा
Translation
قال فايشَمبايانا: «سيظل وجهي باسمًا على الدوام، وسألازم السعي في خير جميع الكائنات. ومن بين أصناف المخلوقات الأربعة—المتولّدة من العَرَق، والمتولّدة من النبات، والمتولّدة من البيض، والمتولّدة من الرَّحِم—متحرّكة كانت أو ساكنة، فلن أؤذي أحدًا».
Word by Word
प्रसन्नवदनःone whose face is cheerful
प्रसन्नवदनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रसन्न-वदन
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
सर्वभूतहितेin the welfare of all beings
सर्वभूतहिते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व-भूत-हित
FormNeuter, Locative, Singular
रतःengaged, devoted
रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत
FormMasculine, Nominative, Singular
जडम्immobile (non-moving)
जडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजड
FormNeuter, Accusative, Singular
अजडम्mobile (moving)
अजडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-जड
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अविहिंसन्I shall not harm
अविहिंसन्:
Karta
TypeVerb
Rootअ-वि-हिंस
FormFuture (simple future), 1st, Singular, Parasmaipada
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विधम्kind, type
विधम्:
Karma
TypeNoun
Rootविध
FormNeuter, Accusative, Singular
चतुर्विधम्of four kinds
चतुर्विधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्-विध
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes